BW Türkiye

“Üniversiteye Geri Dönüş İçin Yeni Bir Kapı Açıldı”

7592 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile üniversite eğitimini çeşitli nedenlerle yarıda bırakan veya kazandığı halde kayıt yaptıramayan öğrenciler için yeniden yükseköğretime dönme imkânı getirildi.

Düzenlemenin en dikkat çekici noktalarından biri, kapsamın oldukça geniş tutulması. Hazırlık sınıfı dâhil intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü eğitim gören öğrencilerden, kanunda belirtilen istisnalar dışında “her ne sebeple olursa olsun” ilişiği kesilenler yeniden öğrenim hakkından yararlanabilecek.

Üstelik yalnızca daha önce üniversiteye kayıtlı olup eğitimini tamamlayamayanlar değil, bir yükseköğretim programını kazanmasına rağmen kayıt yaptıramayanlar da düzenleme kapsamında bulunuyor.

Doç. Dr. Zeki Yüksekbilgili, düzenlemenin kapsamını değerlendirirken özellikle öğrencilerin kendi durumlarını üniversiteleri üzerinden kontrol etmeleri gerektiğine dikkat çekiyor.

Daha Önce Aftan Yararlananlar Tekrar Başvurabilir mi?

Yeni düzenlemeyle ilgili en çok merak edilen konulardan biri de daha önce öğrenci affından yararlananların durumu.

Burada kritik ayrım öğrenim düzeyi üzerinden yapılıyor. Daha önce bu düzenlemenin tanıdığı haktan farklı bir öğrenim düzeyinde yararlanılmış olması, yeni düzenlemeden başka bir öğrenim düzeyinde yararlanmaya engel oluşturmuyor.

Yani daha önce önlisans düzeyinde aftan yararlanmış bir kişinin, gerekli şartları taşıması halinde lisans düzeyindeki düzenlemeden yararlanmasının önü açık. Ancak aynı öğrenim düzeyinde daha önce bu kapsamda tanınan haktan yararlanmış kişiler bakımından aynı imkanın yeniden doğduğu söylenemiyor.

Bu ayrıntı, özellikle geçmiş yıllardaki öğrenci aflarından yararlanmış kişiler açısından büyük önem taşıyor.

Her İlişiği Kesilen Öğrenci Aftan Yararlanamayacak

Düzenlemenin kapsamı geniş olsa da bazı suç ve durumlar açıkça kapsam dışında bırakılıyor.

Terör suçu, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar aftan yararlanamayacak.

Bunun yanı sıra sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler, kayıt sırasında sahte belge verenler ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun ilgili maddesinde belirtilen suçlar nedeniyle ilişiği kesilenler de düzenleme dışında tutuluyor.

Terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyelik, mensubiyet, iltisak veya bunlarla irtibat nedeniyle ilişiği kesilenler de öğrenci affından yararlanamayacak.

En Kritik Ayrıntı: Başvuru İçin 4 Ay Süre Var

Öğrenci affı kendiliğinden işleyen bir sistem değil. Haktan yararlanmak isteyenlerin, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ay içinde ilişiklerinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvurmaları gerekiyor.

Başvurusu kabul edilen öğrenciler, belirlenen esaslar çerçevesinde 2026-2027 eğitim ve öğretim yılında öğrenimlerine yeniden başlayabilecek.

Bu nedenle üniversiteye dönüş hayali kuran öğrenciler açısından dört aylık başvuru süresinin kaçırılmaması kritik önem taşıyor.

Sadece Eski Bölüme Dönüş Değil, Yatay Geçiş İmkânı Da Var

Yeni düzenlemenin bir başka dikkat çekici yönü ise öğrencilere yalnızca eski üniversitelerine ve programlarına dönme imkânı vermemesi.

Af kapsamında yeniden kayıt yaptıran ve giriş yılı itibarıyla ÖSYS/YKS puanı, aynı veya farklı bir diploma programının aynı türden taban puanına sahip olan öğrenciler, belirli şartlar çerçevesinde farklı bir programa yatay geçiş talebinde bulunabilecek.

Ayrıca düzenlemeden yararlanarak herhangi bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü kazananlara, Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki eşdeğer açıköğretim önlisans veya lisans programlarına yatay geçiş imkânı da tanınıyor.

“Bu Bir İkinci Şans”

Doç. Dr. Zeki Yüksekbilgili’ye göre yeni öğrenci affı, yalnızca üniversite kayıtlarının yeniden açılması anlamına gelmiyor. Düzenleme, eğitim hayatı çeşitli nedenlerle kesintiye uğramış kişilerin akademik ve mesleki hedeflerine yeniden dönmelerine fırsat sağlayabilecek önemli bir sosyal politika aracı niteliğinde.

Ancak her öğrencinin durumu aynı değil. İlişik kesilme nedeni, öğrenim düzeyi, kayıt tarihi, daha önce aftan yararlanıp yararlanmadığı ve mevcut akademik durumu açısından üniversitesinin uygulayacağı usul ve esasların ayrıca kontrol edilmesi gerekiyor.

Özetle 7592 sayılı Kanun, üniversite eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalan veya kazandığı halde kayıt yaptıramayan çok sayıda kişi için yeniden başlama fırsatı sunuyor. Ancak bu fırsattan yararlanmak isteyenlerin önündeki en önemli iki konu: kapsama girip girmediğini doğru şekilde tespit etmek ve dört aylık başvuru süresini kaçırmamak.

Zehra KILIÇ